VIRB

Vital weekly
GJÖLL - NOT TO LEAD NOR TO FOLLOW (CD by Ant-Zen)
CONTAGIOUS ORGASM - RIPPLE (CD by Ant-Zen)
Two outer limit-albums from legendary German label Ant-Zen Recordings. Last year I had the honor of reviewing the debut album of Icelandic project Gjöll. It was an interesting conceptual album that described a man's mental balance or rather: The lack of it. Now the two artists behind the project, Jóhann Eiriksson and Sigurdur Hardarson, have returned with their explorations into dark and disturbing sound expressions. Musically Gjöll crosses musical territories from early power electronics (Whitehouse etc.) to post-Industrial reminiscent of early Godflesh and Saw Throat (formerly Sore Throat). Characterizing the style of Gjöll is the rather dreamy and hypnotizing effects of the drone productions. Changing between expressive and harsh drones (though never in the full throttle noise-style) to more introvert and drowsy subtle buzz-drones. Vocals on the album change between furious and whispering. Too harsh to be termed ambient and too subtle to be termed noise, the style of Gjöll lies somewhere in between. Indescribable and quite unique second album from the Icelandic extremists! Three years ago I had the great honor of reviewing the first album on Ant-Zen Recordings by legendary Japanese sound artist Contagious Orgasm. Since I had always connected Hiroshi Hashimoto ( a.k.a. Contagious Orgasm) with the Noise scene, thanks to his contribution to various Noise compilations, among others Relapse/Release Entertainment's "Japanese/American Noise Treaty", I was quite surprised to listen his "Dessert Addicts Will Return To This" (Ant-Zen, 2004). This latest album continues the strange landscapes of numerous musical styles. Dealing with everything from drone-based as well as collaged noise, across clicks'n'cuts to almost danceable electro-inspired techno and eerie soundscapes of beautiful ambient, it is an impossible task to finish this album only within a few listens. It is a complex musical voyage, that atmospherically varies from icy minimalism reminiscent of Pan(a)Sonic to militant electro of Kraftwerk until towards the end where the album turns
more dreamy and dramatic with a mixture between experimental ambience and gentle acoustic post-rock reminiscent of Tortoise. "Ripple" is a continuation of the style of "Dessert Addicts Will Return To This", and the result is even more intense and clever than the aforementioned. Turn off the light and let yourself fall into the psychedelic tones of Contagious Orgasm. Excellent! (NM)
Address: http://www.ant-zen.com/

Gothronic
Noise (and with that I mean the more rhythmic form) is a genre which is better witnessed live, in a venue, than playing a CD in your living room. With light effects or a videoscreen this form of music is given a bit more life, and this makes songs by artists like Punch Inc., Asche or Morgenstern turn out better than when sitting at home, with no movement or interaction from the performers. Every rules has its exception though, and that makes us wonder about the genre in which the Icelandic Gjöll are placed. The 'no-compromises' layers of static are too violent, too stretched out to entertain a crowd and one can then conclude this is the type of music that works better in your living room, with the volume high. I must make a comparison with Haus Arafna or - more fitting - IRM, especially because of the screaming vocals and the harsh and confronting tone that is said on this record.

Not easy music, no, especially because the six tracks average about nine minutes and that's a pretty long (and tough!) ride. But lots of things happen in the music; on 'A View From A Social Status', a subtle dark ambient-tone takes over, combining whispering vocals with the eerie sound that Atrium Carceri displayed so smoothly on "Ptahil", earlier this year. The other way around; on 'Everyday's Chanting', Gjöll chooses a high tone to lead the rhythm which is getting very frustrating after six or seven minutes. It is the only song that I skip on this record, for the five others are of outstanding quality and cannot be compared with any of the material Ant-Zen released earlier. The five - and I should mention 'A Declaration' and 'Dream of Plagues' in particular - are harsh, difficult to sit through but if take the time and effort to sit through this hour then you got a very good record. I cannot imagine fans of earlier named projects think "Not To Lead Nor To Follow" is a bad purchase.

rjominn.is
Fyrir stuttu gáfu þeir félagar Jóhann Eiríksson og Sigurður Harðarson, sem mynda dúettinn Gjöll, út sína aðra plötu, sem ber titilinn Not To Lead Nor To Follow. Áður hafa þeir gefið út plötuna Way Through Zero, sem kom út árið 2006.
Þeir hafa báðir komið víða við í íslensku ,,neðanjarðar" tónlistarsenunni. Jóhann var til dæmis annar helmingur fyrstu íslensku industrial hljómsveitarinnar, Reptilicus, og hann er með verkefni sem kallast Product 8. Sigurður er betur þekktur sem Siggi pönk, og er hann til að mynda söngvari Forgarðs Helvítis, sem spila blöndu af grindcore, black metal og death metal, og hann er einnig söngvari pönksveitarinnar Dys.

Jóhann sér um að skapa tónlistina og rétta andrúmsloftið fyrir anarkistaljóðin sem Sigurður semur og flytur. Það eru ýmsar tilfinningar sem líða í gegnum hugann þegar ég hlusta á plötuna, og vellíðan er ekki ein þeirra. Ekki svo að skilja að tónlistin veki upp vanlíðan, því það er alls ekki það sem ég á við. Tónlistin þeirra virkar draumkennd á mig, og ég fæ nánast óstjórnlega löngun til að skapa eitthvað.

Sérkennileg hljóðin og drynjandi bassinn skella á eyrum hlustanda úr öllum áttum, á meðan skerandi öskur Sigurðar reyna að stinga sér leið í gegnum hljóðhimnuna. Ef maður lokar augunum og hefur nógu frjótt ímyndunarafl gæti þessi tónlist flutt mann út í geiminn, þar sem maður sér og heyrir hluti sem finnast hvergi annars staðar, eða jafn vel aftur í tíma til seinni heimsstyrjaldarinnar, og fundist maður vera staddur á miðjum vígvellinum þar sem sprengingar og vélarómur hljóma allt í kring. Ef ímyndunaraflið er mjög gott gæti maður jafnvel ferðast alls staðar þar á milli.

Textarnir sýna samkennd með einstaklingnum sem sér sjálfum sér fært að slíta sig frá pólitískum, trúarlegum og samfélagslegum nauðsynjum. Tónlistin undirstrikar enn betur reiði samfélagsins, áskoranir þess hluta samfélagsins sem er hafnað og útskúfað, reiðina yfir því hvernig hlutirnir eru og hvernig hlutirnir ættu að vera.

Ég mæli hiklaust með þessari plötu fyrir alla sem hafa gaman af dark ambient/noise, fyrir þá sem vilja heyra eitthvað nýtt og öðruvísi og þá sem hlusta á tónlist með opið hugarfar.
- Kristján Sigurðarson

Morgunblaðið
Hávaðatónlist fyrir reiða
Gjöll - Not to Lead nor to Follow

TÓNLIST er í eðli sínu mjög mismunandi og gegnir einnig mismunandi hlutverki hjá hlustendum. Oft fæ ég í hendurnar diska með hressandi rokki af einhverju tagi sem framkallar rífandi stemmningu, eða ljúfari og mildari tónlist sem er vel til þess fallin að hrífa andann með sér í notalegheit. Gjöll fellur í hvorugan þennan flokk og er reyndar undantekning frá flestum reglum innan tónlistargeirans. Sem betur fer verður alltaf til fólk sem kýs að halda sig utan allra kerfa og gera tónlist sem er ill-flokkanleg og þannig tónlist er hljómsveitin Gjöll að gera.

Báðir meðlimir Gjalla hafa fengist við tilraunakennda tónlist og óhefðbundna í gegnum tíðina og því kemur stefna þeirra í sjálfu sér ekkert á óvart. Sigurður Harðarson er gjarnan kallaður Siggi pönk og hefur m.a. framið list sína með Forgarði helvítis og Dys. Jóhann Eiríksson er best þekktur úr tilraunarafsveitunum Reptilicus og Project 8 og hefur því verið að fást við að skapa sína furðulegu raftónlist í um tuttugu ár.

Það góða við samstarf Sigurðar og Jóhanns er að þeir styðja vel við bakið hvor á öðrum í tónlist sinni. Sigurður semur ögrandi texta, sem hann kýs að kalla anarkista-ljóð, og flytur þá á eftirminnilegan hátt. Hann hvíslar dularfullt, gargar úr sér lungun, kallar og hrópar reiðilega og hálf-snöktir sig í gegnum skammir til ríkisstjórnarinnar, og hvatningu til fólks um að hugsa sjálfstætt. Jóhann sér um hljóðmyndina sem virkar sem rammi utan um ljóðin, og sýnir hann einstaka leikni í að koma frjóum hugmyndum sínum vel fyrir, en skilja jafnframt eftir pláss fyrir Sigurð í myndinni. Mikið af hljóðunum á plötunni eru dáleiðandi og lögin byggjast gjarnan upp á einföldu hljóði sem vindur síðan upp á sig. Við bætist og grauturinn þykkist og verður bragðmeiri, og er líða tekur á suðuna eru sum laganna orðin heill veggur af (ó)-hljóðum.

Við fyrstu hlustun var ég reyndar sannfærð um að heyrnartólin mín væru biluð því í fyrsta laginu flakka hljóð heilmikið á milli hægri og vinstri. Mörg hljóðanna eru á þann veg að væru þau ekki gagngert tilbúin og gerð til að vera hluti af tónlist væru þau kölluð hávaði. Það orð er reyndar notað í ensku og talað um noice-music eða hávaða-tónlist en ég verð þá að bæta við að hávaði Gjalla er mjög fallegur og snyrtilega fram reiddur. Þýska hljómsveitin Einstürzende Neubauten kemur stundum upp í kollinn og hlýtur reyndar að vera áhrifavaldur á alla sem fást við hávaða-tónlist í dag, því þeir voru frumkvöðlar. Gjöll eru þó langt því frá að endurtaka eitthvað sem ég hef áður heyrt og held ég svei mér þá að þetta hljómi í alvörunni eins og ekkert sem ég hef heyrt áður.

Galli plötunnar er fyrst og fremst sá að hljómurinn er mjög ,,aggressívur" og harður og því er ekki með góðu móti hægt að hlusta í heyrnartólum nokkrum sinnum í röð án þess að fá hreinlega hausverk. Einhverra hluta vegna gengur það þó betur upp ef maður er úti við með heyrnartólin og eins er fínt að hlýða á plötuna úr hátölurum. Platan er krefjandi og þarfnast einhverra hluta vegna mikils rýmis, líklega sökum þess að mikið er um ákveðin tíðnisvið í tónlistinni sem samræmast ekki litlu rými. Platan nýtur sín líka betur ef maður hlustar á hana reiður, og boðskapurinn í anarkista-ljóðum Sigurðar er nokkuð góð lexía. Þetta er þó ekki plata sem hægt er að mæla með við kertaljós og kósíheit því hún kallar frekar fram vanlíðan en þægilegar tilfinningar. Það er samt ótrúlegt en satt, en í kaótísku þjóðfélagi dagsins í dag er hlustun á Gjöll stundum það eina rétta í stöðunni.

Ragnheiður Eiríksdóttir

Octopus
les ressources de l'islande sont infinies. en matière de musique, comme de géologie, il s'agit d'une terre de contrastes... gjöll en est donc le digne représentant. il apporte au power noise sa langue, au sens littéral du terme puisqu'il s'agit de l'islandais. résolument anarchistes, la colère anime tous les textes présents sur cet album. mais contrairement au premier opus, way through zero, not to lead nor to follow n'a pas été conçu comme un manifeste monolithique. il s'agit de six morceaux composés indépendamment qui traduisent l'errance individuelle à travers les méandres des sociétés contemporaines. la ligne musicale est évidemment industrielle, faite de sons saturés et lancinants, proche de haus arafna. le chant rappelle brighter death now mais qui aurait perdu son caractère décalé et loufoque. car au centre de cet album, c'est l'isolement révolté qui s'exprime. la cohérence réside dans cette volonté furieuse d'interpeler chaque individu à s'affranchir de son conditionnement politique, religieux ou social. un modèle du genre!

Black issue 47
als hätte man den gesamten skandinavischen dark ambient und harsh noise der 80er und 90er in eine platte gekippt, exerzieren die zwei isländer unter dem namen gjöll auf ihrem zweiten album weiterhin die bekannten elemente: drones, schreien, fiepige frequenzen, rostiges flüstern und puckerndes elektronikgebrutzel. nach fast 30 jahren industrialgeschichte hat sich der wütendes-gebrüll-über-sequenzer-metall-krach vielleicht doch ein wenig abgenutzt. könnt ja sein. für mich ein jahrzehnt zu spät rausgekommen. damals wären sie ganz grossartig gewesen. (till)

Terrorverlag
nach björk und sigur rós ist das industrialprojekt gjöll ein weiterer beleg dafür, dass aus island musik kommt, die fern aller trends ihre spezielle nische findet. passend dazu haben gjöll ihre cd "not to lead nor to follow" betitelt. nicht führen, nicht folgen, einfach den eigenen weg gehen. genau dies tun sie auf sechs tracks. düstere töne, vermischt mit einem wahnsinnigen geschrei strömen aus meinen boxen und verwandeln meine wohnung in einen unheilvollen ort. ein wenig erinnert mich das ganze an alte blackhouse-scheiben. trotz dieses vergleiches wahrt "ntlntf" seine eigenständigkeit, gleich die beiden ersten tracks bestechen durch eine angsteinflössende atmosphäre, während das folgende "a view from a social status" nur durch leise beats und nicht einzuordnende geräusche charakterisiert werden kann. um ein bild zu wählen: man kann sich bei diesem track lebhaft vorstellen, wie man von allen verlassen durch die isländische einsamkeit irrt. über 13 minuten lang, verlangt dieser track einem alles ab. "march of the mad poets" wirkt brachialer, baut zusätzlich noch voicesamples mit ein. auch einen pädagogischen effekt hat diese scheibe, wer möchte, kann ein wenig isländisch lernen, da die songtexte auch in der heimatsprache von gjöll aufgeführt sind. wer sich beim genuss einer cd mal wieder richtig fürchten möchte, ist mit "not to lead nor to follow" bestens aufgehoben.

Der medienkonverter
gjölls debüt "way through zero" war ein aufruf, sein leben auf seine eigene art zu leben und sich nicht unterdrücken zu lassen. der titel des nun erschienenden nachfolgealbums impliziert genau das gleiche. "not to lead nor to follow" ist aber im gegensatz zum erstling keine geschichte über den weg aus der unterdrückung heraus, sondern ein hasserfüllter aufruf unterteilt in sechs songs gegen jegliche abhängigkeit, sei sie religiöser, sozialer oder politischer natur. so wie das thema, so ist auch die musik auf "not to lead nor to follow" ähnlich dem debüt. sigurður harðarson flüstert, spricht und vor allem schreit sich durch das album, das einem die haare zu berge stehen. die lyrics sind dabei mal in isländisch, mal in englisch gehalten. was wo gesprochen bzw. geschrien wird, erkennt man nicht immer auf anhieb. musikalisch lassen sich gjöll eigentlich nur mit sich selbst vergleichen. dafür hebt sich das duo jóhann eiríksson and sigurður harðarson zu sehr vom rest ab. natürlich werden auf dem neuen album auch wieder die ohren mit besonders hohen tönen gequält. "dream of plagues" ist insofern gefährlich, als dass der song sehr verhalten, mit einem dumpfen und schnellen pulsieren anfängt und sich dann langsam in seine zehn minuten spielzeit in tinitus regionen steigert. die offensichtliche aggressivität spricht auf bekannte art und weise aus gjölls zweitwerk. wie ein metallenes gewitter drohender krach, starkstrombrummen, ambienteske drones, tiefe bässe, allerhand geräusche, klicken oder das gefühl, als ob eine kreissäge sich durch blech frisst, gjöll schaffen es immer wieder, angst, beklemmung oder eben aggression hervorzurufen. im gegensatz zu "way through zero" erfahren die songs mehr veränderungen und wandeln sich im laufe ihrer spielzeit. gjöll haben wieder etwas unvergleichliches auf die beine gestellt, das nicht nur in ihrer heimat island einzigartig sein dürfte. faszinierend!